Vesulus Superbus
Rei de Peira o Vesulus pinifer (Viso plen de pins): es sempre lo Mont Viso, montanha plaçaa tota en territòri italian entre la Val Varacha e la Val Pò e conoissua jà da lhi antics Romans. Dante n’en parla en la Divina Comedia (Inf, XVI, 95); lo Mont Viso (3841 m), retengut per long temp la montanha pus auta des Alps, es famós per sa forma piramidala que permet de lo reconoisser da tota la plana piemontesa, o da las valadas de Coni o enca’ da la part francesa del Queiràs. Sa poncha ven conquistaa per lo premier bòt da W.
Matheus ental 1861 embe una ascension de dui jorns (29 e 30 d’avost) da l’aigavers de la Val Varacha, montant, après aver truchat lo bòsc de l'Alevè, arlòng dal Valon de Vallanta (Pont) e après des Forcholinas. Lo premier italian a arribar en poncha serè Quintino Sella lo 12 d’avost del 1863 embe tres guidas del pòst; en aquesta occasion nais l'ideia de fondar lo Club Alpin Italian.
Un pauc de literatura...
VIRGILIO, Eneide, X paragona Menenzio en lucha embe Enea a un sanglier del Mont Viso:
actus aper, multos Vesulus quem pinifer annos
defendit multosque palus Laurentia?
G. CAUCHER (1342-1400), Racconti di Canterbury
Of Saluces the contre,
and of Mount Vesulus in special
fra LEONARDO ALBERTI (1479-1552), Descrittione di tutta Italia:
Ha il Po la sua origine sopra Monte Viso, da tutti gli antichi scrittori Mons Vesulus addimandato, come io dimostrerò... Egli è questo altissimo monte sassoso et sterile, et nella cima vi è una picciola piazza, il cui passaggio da vicini gioghi è molto difficile, et pericoloso, per essere tanto stretto, et precipitoso da ogni lato, che dà spavento a quelli che vogliono passare, come a me narravano alcuni giovani...
H. DESLANDES, La nature sauvage, Paris, 1808:
Du Viso dont le pic s'élève inaccessible,
j'ai foulé sans pâlir la glace incorruttible;
j'ai respiré sur l'âbime et sous mes pieds j'ai vu
des vapeurs du matin l'Océan suspendu.
Lo vir del Mont Viso (da G. BERUTTO, Il Monviso e le sue valli, Istituto Geografico Centrale, Torino, vol. 1, pagg. 235-250).
Lo "vir del Mont Viso", devengut una des excursions classicas da far en pus jorns, es benlèu lo mini-trekking pus frequentat de tot l’arc alpin occidental. Lo vir que trucha la Val Varacha, Val Pò e la Val del Guil permet d’admirar lo gigant es tota la sia maestat: dal cant septentrional embe lo famós couloir de glaç sobrat lo premer bòt da Coolidge ental 1881, a l’aigavers occidental dapè al "Dado" del Viso de Vallanta, a la muralha orientala embe la famosa cresta omònima caracterizaa dal Torrion de S. Robert. Mas es tot lo renh del Mont Viso que se presenta al torista, da Sud embe la Ròcha Jarea, la Còsta Alas Lònjas, las Ròchas Mean. Aquì lo paisatge es esquasi sempre arege e dur; totun mancon pas lacs de cristal, rius e bèls clòts ental bòsc de l'Alevè. Darrier del Còl del Viso, calant vers lo Plan del Rei, se tròba lo sector septentrional del grop embe las Ròchas Forion, e vers sud la Poncha Venecia, e après la minuscola poncha Udine, liaa a la poncha Roma da una cresta irregulara; la poncha Gastaldi preced lo Visolòt e las caracteristicas Cadregas. Da l'auta Val Pò se passa en territòri francés per lo Còl des Traversetas o per l’istòric Pertuis del Viso, premier tunèl alpin realizat a la fin del Quatre Cents. Passant en l'auta Val del Guil es possible observar l’aigavers occidental de la còsta que vai da las Ròchas Forion a la Poncha Gastaldi, e vers S-O pareisson lo Mont Lauseta, en Val Varacha, e lo Mont Aigulhetas. Tornats en Italia per lo Pas de Vallanta, lo paisatge es dominat da l'imponenta estructura del Mont Viso e del Viso de Vallanta e a seguir de la Còsta Ticino, las Ponchas Corsica e Caprera, las Ròchas de Viso, la Gulha des Forcholinas e las Ròchas Meano. Calant vers la part baissa del Valon de Vallanta lo panorama es sugestiu. Lo riu escor fasent bruch formant detzenas de pissalhs e bachàs de cristal e l’argard se perd ental verd di bòscs e di prats. Lo vir del Mont Viso semelha èsser estat descubert dal professor anglés James David Forbes ental 1839 ensemp al chaçaor Rey de Abriès que lhi fasia da guida. Lo vir classic se fai de costuma en tres jorns e es possibile partir dal Chastèl de Pont per la Val Varacha, Plan del Rei per la Val Pò e lo Belvédère du Viso per la Val del Guil. Una des variantas pus interessantas es aquela que traversa lo valon de Sostra.
Itinerari de tres jorns
1° JORN
Partença dal Chastèl (1604), Comuna de Pont e montaa per lo Valon de Vallanta fins al Refutge Vallanta (2450 m)
Minjar e durmir en refutge.
2° JORN
A travers lo pas de Vallanta s’arriba al refutge Monviso en França (2469 m) e se ritorna en Italia a travers lo còl des Traversetas. Se cala en Val Pò al Refutge Quintino Sella; minjar e durmir en refutge.
3° JORN
A travers lo pas de S. Chafrè se torna en Val Varacha arribant al Chastèl.
Es possible decò un itinerari en uvern embe lhi esquìs da alpinisme.
Itinerari de quatre jorns
1° JORN
PONT (1614 m) - VALON DE SOSTRA - PAS DE LA LAUSETA (2872 m) - REFUTGE VALLANTA (2450 m)
Partença da Pont , ruaa Madalena (1614 m) - Possibilitat de durmir al Refutge Savigliano.
Desnivèl en montant: 1258 m; desnivèl en calant: 422 m. Temp total: entre 4h e 4 h 30'
Marcavia: U 18; U 13; U 9.
1° JORN VARIANTA
PONT (1614 m) - VALON DE SOSTRA - PAS DE LA LAUSETA (2872 m) - PAS DE VALLANTA (2811 m) - REFUTGE DU MONT VISO (2460 m)
Partença da Pont , ruaa Madalena (1614 m) - Possibilitat de durmir al Refutge Savigliano.
Desnivèl en montant: 1300 m; desnivèl en calant: 400 m. Temp total: entre 5 h 30' e 6 h 30'
Marcavia: U 18; U 13.
2° JORN
REFUTGE VALLANTA (2450 m) - PAS DE VALLANTA (2811 m) - REFUTGE DU MONT VISO (2460 m)
Partença dal Refutge Vallanta (2450m).
Desnivèl en montant: 361 m; desnivèl en calant: 351 m. Temp total: 2 h 30'
Marcavia: U 14.
3° JORN
REFUGE DU MONT VISO (2460 m) - CòL DES TRAVERSETAS (2950 m) - PLAN DEL REI (2020 m) - REFUTGE QUINTINO SELLA (2640 m)
Partença dal Réfuge du Mont Viso (2460m).
Desnivèl en montant: 1130 m; desnivèl en calant: 930 m. Temp total: 5 h 30'
Marcavia: V 16; V 13.
4° JORN
REFUTGE QUINTINO SELLA (2640 m) - PAS GALLARINO (2727 m) - PAS DE S. CHAFRE’ (2764 m) – CHASTEL DE PONT (1604 m)
Partença dal Refutge Quintino Sella (2460m).
Desnivèl en montant: 200 m; desnivèl en calant: 1234 m. Temp total: 3 h 15'
Marcavia: U 10; U 9.
Refutges del Mont Viso
Camping LIBAC, PONTECHIANALE: tel. 0175/950.133; www.campinglibac.it – info@campinglibac.it
Refutge SAVIGLIANO, PONTECHIANALE: tel. 0175/950.178;
GTA Meublé AI FUREST, PONTECHIANALE: tel. 0175/950.161;
GTA LAGHI BLU, CHIANALE: tel. 0175/950.189;
Agriturismo PRA MUREL, CHIANALE: tel. 0175/950.127; brigitte.perrimond@chianale.it
REFUTGE NUOVO VALLANTA: tel. 0175/956.025;
REFUTGE QUINTINO SELLA: tel. 0175/94.943;
REFUTGE GIACOLETTI: tel. 0175/940.104; www.rifugiogiacoletti.it – rifugiogiacoletti@perosa.it
Trattoria DEL PELVO, BELLINO: tel. 0175/956.026;
Agriturismo LOU SARET, BELLINO: tel. 0175/956.409; lousaret@interfree.it
Refutge MELEZE', BELLINO: tel. 0175/95.338; rifugiomeleze@libero.it
Hotel rifugio PIAN DEL RE: tel. 0175/94.967;
Locanda GTA PIAN DELLA REGINA: tel. 0175/94.907;
REFUTGE CAF VISO: tel. 0033-4-92/46.81.81; refugeviso@free.fr
Gîte LA MONTA: tel. 0033-4-92/46.71.35; www.lamonta.queyras.com – refugelamonta@free.fr
Refutge COL AGNEL: tel. 0033-4-92/45.83.90; www.refugeagnel.com
Refutge DE LA BLANCHE: tel. 0033-4-92/45.80.24; www.refugedelablanche.com
Gîte LES GABELOUS Saint-Véran: tel. 0033-4-92/45.81.39; www.chez.com/queyras/gabelous – gabelous@free.fr
Gîte LE CHANT DE L'ALPE Saint-Véran: tel. 0033-4-92/45.86.59-06.50.05.84.18
Per autras informacions sus refutges e bivacs consultar las seccions dins lo menu a manchina.
Tabela itineraris excursionistics »